Gay Hendricks
The Big Leap, overwin je angsten en til je leven naar een hoger niveau
The Big Leap
Ik rij de A15 af. Het is midden op de dag. Het verkeer is nerveus, haastig. Op de achterkant van de vele bestelauto’s lees je dat er om mensen gevraagd wordt. Er is werk, te weinig mensen. De vele vrachtauto’s brengen ladingen naar de vele enorme grijze pakhuizen langs de snelweg. Het is druk, het is veel.
Dan lees ik die middag dit bericht: ‘We leven ‘hypernerveus’ en dat is schadelijk, waarschuwt adviesraad.’
'Zelfhulpboeken, mindfulness, massagestoelen, prikkelarme ruimtes. Het zijn allemaal goedbedoelde en voor individuen waardevolle antwoorden op mentale druk, maar het zijn eigenlijk vormen van symptoombestrijding. Het werkelijke probleem, dat de maatschappij ‘hypernerveus’ is ingericht en mensen structureel onder te hoge druk zet, moet bij de bron worden aangepakt.’
De bron is natuurlijk het jarenlange beleid van een over-kapitalistische structuur. Nederland, ondernemersland. Nederland, het land van economische groei, tot ver na de wolken in de lucht. We hebben meer mensen nodig, we hebben meer handel nodig, meer landbouw, meer pakhuizen, meer wegen, meer … niet gek dus dat we hypernerveus zijn geworden. Vandaag besteld, vandaag geleverd.
“De druk is zo wijdverbreid en alom aanwezig, dat we de verantwoordelijkheid niet bij mensen zelf kunnen leggen”, zegt psychiater Floortje Scheepers, die als RVS-raadslid meeschreef aan het advies. “Ons collectieve mentale welzijn staat onder druk, veroorzaakt door de normalisering van efficiëntie, prestatie en haast.”
Nee, de mensen lijken als cavia’s in kooien in het rad het leven eruit te rennen. We kunnen die verantwoordelijkheid niet bij hen neerleggen, maar bij wie dan wel?
‘Toch probeert de adviesraad een aftrap te doen, door een beroep te doen op organisaties, scholen, overheden en bedrijven. Zij zouden met de cultuur die ze omarmen rust kunnen creëren waar mensen voor hun welzijn – al dan niet bewust – naar snakken, stelt de RVS.’
Het is het systeem, stupid ...
Ik geloof er niet in dat bedrijven dat gaan doen, aangejaagd door een economisch model dat de vrije hand kreeg. Organisaties die maar bleven groeien in het idee dat groei de belangrijkste pijler is om de boekhouding kloppend te krijgen. Scholen die onder enorme druk staan van een ministerie om jongeren op te leiden die gaan meedoen. De overheid dan, kan die niet op de rem trappen? De vraag is er om niet beantwoord te worden. De overheid is zoekend en spoorloos verdwenen in een scenario waar niet over nagedacht is. Twintig miljoen mensen zullen straks hardhollend, hard rijdend, hard consumerend, hardwerkend, moeten buffelen om de Nederlandse staat overeind te houden. Ben ik pessimistisch? Reken maar.
Een lange inleiding om iets te schrijven over alweer zo’n zelfhulpboek, The Great Leap van Gay Hendricks. Gay Hendricks (1945) is 'an American psychologist, writer, and teacher in the field of personal growth, relationships, and body intelligence'. (Wiki) Gay is ook New York Times bestseller auteur en heeft 35 boeken geschreven. Hij coacht het topmanagement van grote corporates. Logisch dus dat ik het boek in een sceptische en enigszins geïrriteerde manier opsloeg. Want de ondertitel luidt: ‘overwin je angsten en til je leven naar een hoger niveau’. Hoe dan? In een nerveuze samenleving die al zoveel van ons vraagt? En is dit boek dan niet een doekje voor het bloeden - het systeem wordt er niet anders door.
Stilte, achteruit stappen, voordat je springt
Allemaal waar. Enter Maria van Mierlo. Zij maakt ‘kloosterlijke wijsheid toepasbaar’ en doet dan in de vorm van stiltedagen en retraites. Zij schreef dit:
‘Ken je dat verhaal van de oude man die de stilte zocht? Hij zat voor zijn grot en mediteerde. Toen kwam er een aap aan, die maakte lawaai. De man joeg de aap weg, was boos en moest moeite doen om weer terug te komen in zijn stilte. De dag erna kwam de aap terug. Weer etteren, lawaai maken en om de oude man heen rennen. Nog bozer dan gisteren joeg de man de aap weg, nu ook met een grote zwaai van zijn arm. Het duurde een uur voordat hij weer stil kon zitten. Weer een dag later. Daar was de aap. Dit keer trok hij een sandaal van de mans voet en liep weg, sloeg er krijsend mee op de grond. Woedend vloog de oude man overeind en hij rende achter het dier aan. 'Hoe durf je, klote-aap, zie je dan niet dat ik hier zit te mediteren?' Op dat moment veranderde de aap in een engel, die zei: 'Zolang je je nog laat verstoren door een aap, heb je nog veel te leren.'
The Big Leap
Terug naar het boek van Gay Hendriks weer. Het gaat over leren hoe je je eigen leven zo kunt ‘instellen’ dat je leert te leven in je eigen tijd. Je eigen spoor. Los te laten wat niet van jou is en waar je niet over gaat. ‘Jij bent de bron van tijd. Omarm en belichaam deze waarheid en je kunt een enorme productiviteit en vrije tijd ervaren.’
Onherroepelijk, schrijft Gay Hendricks, komen dan wel de volgende vragen bij je naar boven: Waar in mijn leven heb ik de zaken niet in eigen hand? Wat probeer ik te ontkennen? Welk aspect van mijn leven moet ik volledig in eigen hand nemen?
En dan kom ik tot een slotsom: dat kun je dus niet. In ieder geval niet alleen of zomaar. Het dagelijks leven, ook op die A15, is een lawaaimakende aap. Je hebt stilte nodig, rust, je hebt een andere omgeving nodig om te leren reflecteren op die grote vragen. Zo niet, dan is ook dit boek van Gay Hendricks een zelfhulpboek in een hypernerveuze omgeving.
De achterflap vermeldt: ‘Dit boek helpt je om je bovengrenspobleem op te sporen, je obstakels te overwinnen en de sprong naar je hoogst haalbare niveau van succes te wagen.’ Helemaal mee eens. Denk ik. Maar begin dan eerst met een andere omgeving.
Bijvoorbeeld in een retraite van Maria van Mierlo. En lees daarna het boek van Gay Hendricks.
Ron van Es
Koop het boek hier
Lees ook deze boeken
