Margôt van Brakel

AI & de mens van morgen, waarom verbinding ons kompas is

Uitgeverij EmpoweringPeople

AI & de mens van morgen

Boeken en artikelen over AI zijn niet aan te slepen omdat de ontwikkeling zo hard gaat, dat je het een wel leest als nieuw, maar het andere zich alweer aandient. Ik krijg van uitgevers dan ook dat ene boek over AI dat al de andere boeken overschaduwt. Maar ja, ga ze maar eens allemaal lezen. Zo kreeg ik van Margôt van Brakel haar boek overhandigd op een klein evenement met natuurlijk de opmerking dat haar boek … 

Op de achterflap ‘voor leiders en professionals die voelen dat we op een kantelpunt staan en willen bijdragen aan een toekomst waarin technologie de mens dient.’

Maar is dat nu juist niet het grote punt: gaat AI en alles eromheen ons wel dienen? Ja, voor de student die snel klaar wil zijn met een opdracht, handig. Ja, voor de ondernemer die snel een businessplan wil hebben, slim. Maar voorlopig kondigt alles met AI aan dat banen worden overgenomen, dat ontwerpers, schrijvers, musici en zelfs acteurs vrezen voor hun werk. Los van alle doemverhalen dat AI een eigen entiteit zal ontwikkelen en de menselijke beslissingen over zal nemen, voor het goede én het slechte. 

Misschien is een boek - en daarmee elk boek - over AI altijd al verouderd als het bij de lezer terechtkomt. Margôt van Brakel schrijft dat we - misschien om alle doemvdrhalen voor te zijn - de Homo Conexus nodig zullen blijven houden. De mens die echte verbondenheid blijft zoeken. Da’s mooi, want op alle sociale media platforms raakt die verbondenheid al uit zicht. En juist daar zoeken veel mensen wel verbinding. De eenzaamheid in het dagelijks leven is nog nooit zo groot geweest.

Margôt van Brakel positioneert zichzelf in haar boek niet als alwetende gids, maar als mede-onderzoeker. Ze stelt vragen die ongemakkelijk kunnen zijn, zonder ze meteen dicht te timmeren met stellige antwoorden. Wat verliezen we als machines steeds meer van onze taken overnemen? En minstens zo belangrijk: wat komt er vrij? Ze laat zien hoe AI al verweven is met onze keuzes, onze communicatie en zelfs onze zelfbeelden. Daardoor voelt het onderwerp niet langer ver weg, maar juist intiem dichtbij.

De structuur van het boek ondersteunt die beweging. Het bestaat uit thematische hoofdstukken die elk een ander aspect van de relatie tussen mens en technologie belichten: werk, identiteit, ethiek, creativiteit. Die opzet maakt het toegankelijk, maar ook fragmentarisch. 

Margôt van Brakel weigert om te vervallen in simplificaties. Ze erkent de voordelen van AI – efficiëntie, nieuwe mogelijkheden, medische vooruitgang – maar plaatst daar telkens kritische kanttekeningen bij. Niet vanuit angst, maar vanuit zorgvuldigheid. Ze lijkt voortdurend de vraag te stellen: kunnen we dit wel, en zo ja, willen we dit ook? Die dubbele vraag blijft hangen, juist omdat hij niet eenduidig te beantwoorden is.

Tegelijkertijd zit er een duidelijke onderstroom van urgentie in het boek. De keuzes die we nu maken rondom technologie zijn niet neutraal; ze vormen de contouren van de samenleving van morgen. 

Maar goed, de nieuwste boeken over AI liggen alweer in de schappen en het nieuws over de mogelijkheden van AI stapelt zich ook alweer op. Moeilijk bij te houden allemaal.

Ron van Es

Koop het boek hier