Bram Schaper
Het beste wat je met je geld kunt doen, hoe je met effectief geven de wereld kunt veranderen
Het beste wat je met je geld kunt doen
In een tijd waarin boeken over geld meestal draaien om rijk worden, eerder stoppen met werken of slimmer beleggen, kiest Bram Schaper een radicaal andere invalshoek. Het beste wat je met je geld kunt doen stelt namelijk een ongemakkelijke vraag: wat als financieel succes niet draait om hoeveel je bezit, maar om hoeveel goed je ermee doet?
Dat klinkt in eerste instantie bijna moralistisch. Alsof dit een boek wordt dat met opgeheven vinger vertelt hoe altruïstisch we zouden moeten leven. Maar juist daarin verrast Bram Schaper. Hij schrijft niet vanuit schuldgevoel, maar vanuit rationaliteit. Zijn centrale boodschap is confronterend eenvoudig: veel goede doelen helpen veel minder dan we denken, terwijl sommige organisaties aantoonbaar tientallen of zelfs honderden keren meer impact maken met hetzelfde bedrag.
De kracht van het boek zit in die combinatie van morele urgentie en nuchtere analyse. Bram Schaper haalt het thema geven weg uit de sfeer van sentimentaliteit en brengt het naar het domein van effectiviteit. Niet: wat voelt goed? Maar: wat werkt echt?
Dat levert fascinerende inzichten op. Want tijdens het lezen merk je hoeveel van ons geefgedrag gestuurd wordt door emotie, nabijheid en marketing. We geven aan zielige foto’s, bekende acties en tastbare verhalen. Ondertussen blijven de meest effectieve interventies vaak onbekend omdat ze minder mediageniek zijn. Hij legt pijnlijk helder bloot hoe irrationeel de goede doelenwereld soms functioneert.
Toch wordt het boek nergens kil. Integendeel. Onder alle cijfers en effectiviteitsberekeningen ligt een diep menselijk verlangen: daadwerkelijk verschil maken. En precies daar raakt het boek aan iets groters. Het gaat uiteindelijk niet over geld, maar over verantwoordelijkheid. Over de vraag hoeveel waarde een mensenleven heeft, en wat wij bereid zijn te doen als we weten dat onze keuzes echte gevolgen hebben.
7 generaties
Onlangs organiseerden de Betekenis Boeken Club een klein event samen met MaatschapWij en Erve Kiekebos over het thema ‘Regeneratief leiderschap’. Na een rondleiding over hun boerderij spraken we met beide boeren Jaap en Niels over hun harde werk en gelukkig ook succes. Maar er was nog iets anders. Toen de vraag werd gesteld hoe zij het financieel konden redden, kwamen ook die zinnen weer over de lippen: ‘We staan met één been in de oude economie en met het andere been in de nieuwe economie.’
En ik dacht: dat moet maar eens afgelopen zijn. Dat van die economie, oud of nieuw. Dat zijn verhalen die ons voorgehouden zijn door banken, financiële instellingen, verzekeraars. Ons geld moet renderen, moet rente opleveren. Leuk dat werk aan een regeneratieve boerderij, leuk dat komende generaties daar profijt van hebben, maar wat levert mijn geld op aan rente?
Dat verhaal is oud, niet waar, niet belangrijk, onvoldoende. Ja, ik snap dat elke onderneming winst moet maken (een beetje) om verder te groeien, maar als ik aandeelhouder investeer in een dergelijke boerderij gaat het helemaal niet om winst of rente. Ik draag bij, ik bouw mee, ik deel mee.
Het is net als met dat idee van de kathedralenbouwers in vroegere tijden. Zij bouwden aan een gebouw, een kerk, een kathedraal die ze waarschijnlijk niet eens af zouden zien in hun leven, maar wel de generaties die na hen kwamen. Waarom deden ze dat? Omdat er iets groters was, een geloof, een gemeenschap.
We werken, we leven, we bouwen voor de 7 generaties die na ons komen. Die maak ik niet allemaal meer mee. Maar ergens in de grond, in een gebouw, in dat wat schrijf, onderneem, voorzie, zal ik aanwezig zijn. En dat is vele malen belangrijker dan het idee dat mijn geld rendeert. Want het is de vraag bij leven én sterven: wat laat ik na?
Niet alleen rationeel
Soms slaat Bram Schaper misschien iets te ver door in zijn rationele benadering. Niet alles wat waardevol is laat zich immers meten in spreadsheets of impactmodellen. Kunst, lokale verbondenheid, aandacht voor mensen dichtbij — ook dat heeft betekenis, zelfs wanneer de ‘meetbare impact’ lager is. Juist op dat spanningsveld had het boek nog iets langer mogen blijven hangen.
Maar misschien is dat ook precies waarom dit boek blijft hangen. Omdat het je dwingt opnieuw te kijken naar iets wat vanzelfsprekend leek. De vraag is na het lezen niet meer óf je geeft, maar hoe bewust je dat doet. Het beste wat je met je geld kunt doen is daarmee geen traditioneel boek over geld, maar een moreel kompas voor een tijd waarin geld steeds vaker een verlengstuk van identiteit en waarden wordt.
Ron van Es
Over het kopen van boeken die ik lees
Sinds kort heb ik een samenwerking met het platform Amy & Eva waar je dezelfde boeken kunt kopen die je overal in Nederland aantreft. We hebben hier namelijk het systeem van de vaste boekenprijs. Dit platform echter geeft je de gelegenheid om tot 12% van die vaste prijs te doneren aan een goed doel. Met Amy & Eva heb ik afgesproken dat het goede doel van de Betekenis Boeken Club de stichting Voorlees Express is.
Koop het boek hier (en doneer 2,15 aan stichting Voorlees Express)
