Ap Dijksterhuis
Naar een nieuw samen, een pleidooi voor meer verbinding
Naar een nieuw samen
Ik weet nog de slogan die ik bedacht bij het project Tafel van Zeven* - ‘boven een bord eten is het goed ontmoeten’. Precies zo beschrijft Ap Dijksterhuis in zijn boek hoe we de sociale cohesie kunnen versterken. Onder andere dus om samen te eten. ‘Hoe vaak per week lunch of dineer je met anderen, en hoe vaak doe je dat alleen?’
Ontmoeten, zien en gezien worden, Ap Dijksterhuis noemt dat sociale gezondheid. ‘De grootste bedreiging is een slechte sociale gezondheid, en die sociale gezondheid staat de laatste jaren onder druk. (...) Een almaar grotere groep mensen voelt zich eenzaam en een groeiend aantal mensen denkt dat er niemand voor ze klaarstaat als ze steun nodig hebben.’
Hij doet een oproep om meer ‘verbinding te creëren en het sociale weefsel in de samenleving te versterken’.
- Echt contact maken - in plaats van achter schermpjes het contact juist te verkleinen, lees eens mijn recensie De aandacht verloren van Johann Hari.
- Laat mensen participeren. ‘Ze moeten betrokken worden bij belangrijke beslissingen en ze moeten zich vooral betrokken voelen’.
- Laat mensen zich identificeren met hun straat, wijk of dorp/stad. Burendag, straatkunst, samen eten, samen de buurt verzorgen.
Het lijken open deuren die Ap Dijksterhuis hier bespreekt, en dat zijn ze ook, behalve dat hij die open deuren met talloze onderzoeken (wereldwijd) bewijst. Zoals het onderzoek dat mensen die een sterk sociaal netwerk hebben minder snel ziek worden. Kijk, als zorgverzekeraars daar nu eens meer werk van zouden maken, zijn er ook minder kosten, denk je dan.
Of het onderzoek naar gelukkig getrouwde stellen en het herstellen van blaren op de voeten. ‘Uit de resultaten bleek dat koppels die in de ogen van de onderzoekers een beter huwelijk hadden meer hormonen aanmaakten. En had het invloed op het herstel van de blaren? Ja.’ Weet dus met wie je een flinke wandeltocht wil gaan maken.
En dan natuurlijk het langste onderzoek ter wereld, dat van Robert Waldinger, waar men sociaal contact en vriendschappen de afgelopen tientallen jaren bekeek. Duidelijk is geworden dat mannen en vrouwen langer leven, langer gezond blijven en aanmerkelijk gelukkiger zijn als er een groep mensen om je heen staat. Het gaat dus niet over rijkdom, of over roem of zelfs maar over hard werken, maar over goede relaties maken en houden.
Dat de oproep om meer verbinding te creëren in wezen heel makkelijk kan, bewijst Marianne de Koning met De Verbindingskamer. ‘Wij zoeken bewoners actief op door huis-aan-huis bezoeken af te leggen. Doordat wij als organisatie onafhankelijk zijn, weten wij deuren te openen die normaal gesloten blijven.’
Marianne begon heel simpel door een bloem aan te bieden bij de deur van bewoners. Eerst is er argwaan, maar als snel breekt dan het ijs. Het is de simpele vraag naar hoe het is en of iemand iets nodig heeft. Op het platform van MaatschapWij staat een mooi artikel over de werkwijze van De Verbindingskamer
Om het werk midden in de wijk - in Rotterdam- West - nog beter te faciliteren, opende Marianne de Koning daar een zogenoemd Leerstation. ‘Een gezellige koffiebar waar plek is voor iedereen die op een laagdrempelige manier weer mee wil doen aan het werkende leven.’ Bekijk de opening via een reportage bij Open Rotterdam.
In hoofdstuk 9 haalt Ap Dijksterhuis een quote aan van Robert Putman, een Amerikaanse politicoloog en hoogleraar bestuurskunde, uit zijn bekende boek 'Bowling Alone': 'Als ruwe vuistregel, als je bij geen enkele groep hoort en je besluit je nu aan te sluiten bij een groep, dan wordt het risico dat je het komend jaar overlijdt gehalveerd.' Ik las van deze Robert Putman een ander boek, The Upswing, dat in het belang van een nieuw samen net zo interessant is.
Ron van Es
*Het project van Tafel van Zeven is inmiddels door verschillende handen gegaan en is nu onderdeel geworden van WMO Radar
