Simon Rogers
Wat we Google vragen, een verrassend hoopvolle geschiedenis van de mens
Wat we Google vragen
Het boek begint met een ogenschijnlijk eenvoudig uitgangspunt: wat zeggen onze zoekopdrachten eigenlijk over onszelf? Maar al snel blijkt dit boek niet over technologie te gaan, niet echt. Het gaat over mensen. Over verlangens, schaamte, liefde, angst, verlies en hoop. Over de kleine vragen die we niet hardop durven stellen, maar wel intikken in een wit zoekvenster, vaak laat in de nacht.
Simon Rogers heeft toegang tot een van de grootste verzamelingen menselijke nieuwsgierigheid ooit opgebouwd. Dat gegeven alleen al had kunnen leiden tot een koud, analytisch boek vol statistieken en slimme conclusies. Maar verrassend genoeg kiest hij voor een warme benadering. Achter iedere zoekopdracht ziet hij een mens. Iemand die wil weten hoe je een baby laat slapen. Hoe je een bij helpt. Waarom verdriet zo lang blijft hangen. Hoe je moet beginnen met vergeven.
Dat maakt dit boek bijzonder. Het laat zien dat het internet, ondanks alle polarisatie en oppervlakkigheid, ook een plek is waar mensen oprecht zoeken naar verbinding en betekenis. Simon Rogers toont dat de mens misschien minder cynisch is dan we denken. Wereldwijd blijken mensen opvallend vaak te zoeken naar manieren om te helpen, te troosten of zichzelf beter te begrijpen. Het is een onverwacht geruststellende gedachte.
Wie of wat kijkt mee?
Tegelijkertijd schuurt er ook iets. Want tijdens het lezen voel je steeds de dubbelheid van deze tijd. Onze meest intieme vragen zijn onderdeel geworden van een gigantisch datasysteem. Simon Rogers benoemt dat spanningsveld wel, maar blijft er wat voorzichtig omheen bewegen. Juist daar had het boek nog dieper mogen gaan. Want wie kijkt er mee wanneer wij zoeken? En wat betekent het dat onze onzekerheden inmiddels grondstof zijn geworden?
Maar misschien is dat ook niet het centrale doel van dit boek. Simon Rogers wil vooral iets anders laten zien: dat onder de hectiek van de moderne wereld een verrassend menselijke onderstroom zichtbaar wordt. Dat we, ondanks cultuurverschillen, algoritmes en digitale maskers, uiteindelijk vaak met dezelfde vragen worstelen.
Diepste vragen
In die zin lijkt deze zoektocht naar onze diepste vragen op dat boek dat al in 2022 uitkwam Wat ons mens maakt, kunstmatige intelligentie geeft antwoord op onze diepste levensvragen van Iain S. Thomas, Jasmine Wang. Zij voerden, toen nog GPT-3, met teksten uit de Thora, de Dao De Jing, Persoonlijke notities van Marcus Aurelius, de Koran, het Egyptisch dodenboek, De zin van het bestaan van Viktor Frankl, de poëzie van Rumi, de teksten van Leonard Cohen, en noem maar op.
‘We droegen GPT-3 op om zijn patroonherkenning voor taal te gebruiken en voerden een vragenpatroon in dat we zelf hadden bedacht. Wat is liefde? Antwoord van GPT-3: ‘Liefde is geduld, liefde is vriendelijk. Zij is niet jaloers’. Kenners herkennen hier de woorden van Paulus in uit zijn brief aan de Korintiërs. Wat is echte kracht? Antwoord van GPT-3: ‘Anderen kennen is intelligentie; jezelf kennen is wijsheid’. Dit zijn natuurlijk de woorden uit de bibliotheek van het Boeddhisme. Wat kan ik doen als de wereld me te veel wordt? Antwoord van GPT-3: ‘Laat je niet ontmoedigen door het enorme verdriet in de wereld. Doe nu wat juist is. Houd nu van barmhartigheid’. Je leest zo een les uit een boek van bijvoorbeeld Eckhart Tolle.
‘We bleven maar vragen stellen, kozen de meest diepe antwoorden uit en vroegen om verduidelijking en verdere uitleg, waardoor de kern van onze grootste vragen steeds duidelijker omschreven werd en steeds werd geherdefinieerd.’
Herkenning
In het boek Wat we Google vragen zit de kracht niet in spectaculaire onthullingen, maar in herkenning. In het besef dat miljoenen anderen óók wakker liggen met dezelfde twijfels en verlangens. Het boek leest daardoor soms als een spiegel, soms als een troostend gesprek.
Blijven we natuurlijk met de vraag zitten of het systeem dat we bevragen uiteindelijk een eigen brein, geweten en bewustzijn kent.
Ron van Es
Over het kopen van boeken die ik lees
Sinds kort heb ik een samenwerking met het platform Amy & Eva waar je dezelfde boeken kunt kopen die je overal in Nederland aantreft. We hebben hier namelijk het systeem van de vaste boekenprijs. Dit platform echter geeft je de gelegenheid om tot 12% van die vaste prijs te doneren aan een goed doel. Met Amy & Eva heb ik afgesproken dat het goede doel van de Betekenis Boeken Club de stichting Voorlees Express is.
Lees ook deze boeken
Bernardo Kastrup -
Waarom mythen geen onzin zijn - een plausibele, levende bevestiging van transcendentie
