Paul Kingsnorth
Tegen de machine, een zoektocht naar menselijkheid in een tijdperk van technologie
Uitgeverij KokBoekencentrum
Tegen de machine
Een opmerkelijk verhaal van een omslag is het verhaal van de klimaatactivist Paul Kingsnorth. Eind 2018 maakte Tegenlicht regisseur een podcast met Paul Kingsnorth. Die schreef over hem: ‘Kingsnorth was een van de kopstukken van de milieubeweging en bereikte met zijn vlammende betogen een groot internationaal publiek. En toen kwam hij tot inkeer. Hij viel van zijn geloof dat de mensheid de wereld kon redden. In zijn gebundelde essays ‘Confessions of a recovering environmentalist' (2017) beschrijft hij hoe de rekenaars van deze wereld de groene beweging van binnenuit uitholden en de barricades verruilden voor stropdas en vergadertafel.’
Paul Kingsnorth gaat dan in Ierland wonen met zijn gezin om daar zelfvoorzienend te gaan leven. Maar dat is niet de omslag die ik bedoel. In 2021 publiceert journalist Frank Mulder in de krant Trouw een interview met hem waarin hij vertelt dat er iets opmerkelijks met hem is gebeurd. ‘Ruim een jaar geleden begon Kingsnorth iets vreemds te ervaren. ‘Ik droomde over Jezus, die me een boodschap gaf. Mensen om me heen begonnen over Jezus te vertellen. Hij dook op in boeken die ik las, in e-mails die ik kreeg. Christus links van me, Christus rechts van me. Het was zenuwtergend, ik wilde dat helemaal niet. Ik was een heidense priester! (Kingsnorth was betrokken bij Wicca). Het christendom was wel het laatste dat me interesseerde. Ik werd… achtervolgd.’
Paul Kingsnorth bekeert zich uiteindelijk, of beter: ‘Deze Christus kwam me halen, zo voelt het nu. Ik ben niet tot bekering gekomen door een rationele overweging. Ik werd overweldigd, zoals C.S. Lewis schrijft, ‘door het gestage en onverbiddelijke naderbij komen van iemand die ik heel hard probeerde niet te ontmoeten’. Hoe meer ik er nu over leer, hoe meer dat christelijke verhaal resoneert met alles wat in me zit.’
Je kunt je voorstellen dat in de wereld van klimaatactivisten op z’n minst met enige verbazing is gekeken naar deze persoonlijke omslag. Hoe dan verder? Paul Kingsnorth vertelt het zo: ‘Eenvoudiger leven, minder technologie gebruiken, meer weggeven, machtspolitiek afwijzen, je naaste liefhebben. En met naaste denk ik niet alleen aan de buurman, maar ook aan het bos in de buurt. We moeten kiezen uit deze twee opties: Het is rebellie of overgave, overheersing of dienstbaarheid. De machine of het kruis. Het zijn de enige alternatieven die er voor mij, na 25 jaar schrijven en actievoeren, nog overblijven.
Wie we ook zijn, wat we ook doen, er is één ding dat ons verbindt, en dat begreep de kunstenaar Christian Boltanski heel goed door de hartslagen van meer dan 35.000 mensen op te nemen en te verzamelen. Je kunt al die hartslagen horen op het Japanse eiland Teshima. Een plek op de wereld waar slag en omslag te horen is. Hij noemde zijn kunstproject ‘The Heart Archive’. Het archief van ons hart. De harteklop van ons als mensheid.
Ron van Es
Over het kopen van boeken die ik lees
Sinds kort heb ik een samenwerking met het platform Amy & Eva waar je dezelfde boeken kunt kopen die je overal in Nederland aantreft. We hebben hier namelijk het systeem van de vaste boekenprijs. Dit platform echter geeft je de gelegenheid om tot 12% van die vaste prijs te doneren aan een goed doel. Met Amy & Eva heb ik afgesproken dat het goede doel van de Betekenis Boeken Club de stichting Voorlees Express is.