Fleur Jongepier – Berghonger – Vragen naar de onbekende weg
Wat een mooie opdracht om dat ene boek op te duiken dat me aansprak, me de weg wees en diepe betekenis heeft. Slechts één, dat is een hele opdracht. Ik ben immers niet van één en hou van veel (net zoals Fernando Pessoa – Portugees dichter en filosoof – die vanuit velen schreef). Maar toch, ik hou me aan de regels. Oeps, dat is niet eenvoudig. Eén boek uit de lijst van velen. Hoe maak ik dan die selectie? Wel, ik laat mijn lichaam dat doen. Ik neem de vele boeken uit de lijst die ik gelezen heb en laat ze één voor één door mijn handen gaan. Eentje geeft me opnieuw rillingen. Niet het soort rillingen dat je krijgt van kou of ziekte, maar het soort dat je laat voelen dat je leeft, dat je "juist" zit. Het is het boek van Fleur Jongepier: Berghonger – Vragen naar de onbekende weg.
Ron reikte me dit boek aan als reisgezel voor mijn eigen tocht. Dat bleek het juiste woord: Berghonger is geen boek dat je uitleest; het is een boek dat met je meeloopt. Ik lees met een potlood. Hartjes bij wat me raakt, kadertjes rond wat herlezen wil worden, een cirkel om vraagtekens die iets teweegbrengen. In Berghonger staan opvallend veel cirkels. Fleur Jongepier antwoordt niet, ze vraagt. Ze plaagt, speelt, daagt uit, keert je gedachten om — en nog eens om.
Het boek staat vol scherpe vragen en vol intieme antwoorden op vragen die niemand durft te stellen. Eén vraag heeft bij mij een vette cirkel, een hartje én een uitroepteken gekregen: hoe lang duurt het nog voor ik afscheid neem van de brave jongen die altijd doet wat er van hem verwacht wordt? Ik ken die jongen goed. Hij heeft veel gebouwd en hij mag er zijn. Maar er leeft ook een wild veulen in mij, en Jongepier geeft het gras.
Tijdens het lezen herontdek ik dat ik 'dierenhonger' heb — niet om ze te eten, maar om tussen hen te zijn, in gelijkwaardigheid, in aanwezigheid. Jongepier durft te schrijven dat dieren cruciaal zijn en nodigt uit om vriendschap radicaal opnieuw te denken: niet alleen tussen mensen, maar ook met dieren, plekken en landschappen. Eindelijk iemand die opschrijft wat velen voelen, maar zelden zeggen. Ze herinnert me eraan dat we denken met ons hart en dat een filosofie zonder lichaam, adem en wildernis simpelweg onvolledig is. Dat we niet beter zijn dan de natuur, maar bestaan bij de gratie van bacteriën die ons in leven houden en ecosystemen die ons dragen in stille wederkerigheid. En dat wat ertoe doet eenvoudig is, en juist daarom radicaal: "een slaapzak, een beetje whisky, goed gezelschap en bergen", schrijft ze.
Ze schrijft ook over de ontgoocheling die ik ken: een academische en professionele wereld die abstractie verkiest boven relatie, intellect boven ervaring. Jongepier verliet dat systeem en bewandelt een pad dat niet voor de hand ligt. Ze noemt zichzelf een filosoof met een hoop irrelevante werkervaring — we hebben allemaal een flinke dosis irrelevante ervaring nodig. Die moed heeft me tot handelen aangezet. In de marge van dit boek staat vaak mijn kromme M!, het teken dat ik zet waar zaadjes geplant worden. Uit die zaadjes is The Maverick gegroeid, mijn audioserie over verwantschap met de meer-dan-menselijke wereld, ontstaan tijdens een wandeling langs de Zêzere.
Berghonger heeft het smeulende laten opvlammen. Het boek is gelaagd, kwetsbaar, eerlijk, subtiel, scherp, emotioneel en geaard. "Vertrouw je lichaam, vertrouw je adem", schrijft ze ergens over klimmen — het geldt ver voorbij de bergwand.
Na het dichtklappen kijkt Zazu, mijn hond, anders naar mij. Of kijk ik anders naar haar. De meer-dan-menselijke wereld ontvouwt zich rijker. Dat is wat dit boek doet: het geeft geen antwoorden mee, maar een honger. Naar bergen, naar dieren, naar de vragen die je alleen in levende relaties kunt beantwoorden.
pIEt Haerens, juli 2026
Koop Berghonger bij het boekenverkoop platform Amy & Eva en doneer van de vaste boekenprijs 2,15 aan het goede doel dat wij kozen, namelijk de stichting VoorleesExpress.