Henk Bosch
Alles begint met ontmoeten
Alles begint met ontmoeten
Het boek van Henk Bosch is precies wat de titel je vertelt: alles begint met ontmoeten. In zijn boek allerlei voorbeelden van ontmoeten zoals hij dat heeft ervaren in zijn leven en ik ben blij dat hij ook uitvoerig ingaat op het denken van de filosoof Martin Buber. Die beschreef dat ontmoeten, werkelijk ontmoeten, bestaat uit de ‘ik’ die de ander, de ‘jij’ echt ziet. Tussen de ik en de jij is dan die ontmoeting, een ontmoeting die als echt wordt ervaren. Je ziet en je bent gezien.
Maar er is nog een andere laag of verdieping, zo je wilt, in de ontmoeting en dat is in het boek van Henk Bosch het goddelijke of gewoonweg God. Er is een herkenning van het diepe menselijk zijn waar het spirituele doorheen komt. We herkennen ons in de bezieling.
In een gesprek dat Henk Bosch heeft met de door hem bewonderde auteur Babah Tarawally uit Sierra Leone, maar hier al heel lang woont, herinnert die hem aan het idee dat er ook een ‘Wij is en het Ik’. In het Wij leeft het Ik, en in het Ik leeft het Wij. In een strak georganiseerde geïndividualiseerde samenleving als de onze een lastig te bevatten idee. Ik ben als Ik ook Wij.
Verderop in het boek schrijft Henk Bosch dan dat ‘God ook de Ander is’. Natuurlijk denk je dan onmiddellijk aan het werk van de Franse filosoof Emmanuel Levinas, en in mijn geval vooral aan Dirk De Wachter. In zijn boek ‘Vertroostingen’ komt die Ander dan als troost bij hem langs in een moeilijke tijd.
Ik schreef eerder over dat boek: ‘De troost bij de ander. De troost van het kleine goede. De troost van de rituelen. De troost van het samenzijn. De troost in de filosofie. En ga zo maar door. Dirk de Wachter kan zijn reis met zijn ziekte zo treffend omlijsten met die alomtegenwoordige behoefte aan troost. Zoals zijn ontmoeting met die verpleger op de intensive care. ‘Die man passeerde mij maar één dag en één nacht in mijn leven, maar ik zie hem nog altijd voor mij. Zijn aanwezigheid, zijn geëngageerde aanwezigheid maakte die dag en die nacht het verschil. Dat was de kern: er willen zijn voor iemand. Hij waste me en hoe ongemakkelijk ik dat normaal zou vinden, zo verrassend troostend was het om me aan die complete machteloosheid te kunnen overgeven.’
Henk Bosch schreef een mooi boek waarin het ontmoeten, of het leren in balans te zijn tussen jezelf, de anderen, de wereld, God of je spirituele bewustzijn, helpt om een mens te worden. Worden, want het zijn de lessen in het leven. Worden, om het al-zijn te leren ontdekken.
‘Ontmoeten heeft altijd iets verrassends onverwachts. Het is nooit voorspelbaar. Het is een weg die ik ga, soms alleen, soms met anderen. Het is niet zozeer om ergens uit te komen. Het gaan zelf is het leven al balancerend in volheid leven. Die weg gaan maakt gelukkig.’
Ron van Es
Lees ook deze boeken
Regeneratie, creatieve en levenslustige strategieën van uitputting naar regeneratie - Henrike Gootjes