Marije van den Berg en Nico Groen
Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee
(het gemeenschappelijk organiseren)
Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee
Ik lees veel boeken, dat zal je niet verbazen, voor de Betekenis Boeken Club. En voordat ik een boek begin te lezen heb ik de gewoonte ontwikkeld om achterin te kijken welke andere boeken de bronnen zijn geweest voor de schrijver. Een klein soort onderzoek voor mijzelf. Nu stuitte ik bij dit boek op Parker Palmer, een naam die niet veel voorkomt in Nederland, maar die ik zelf in 2008 in Amerika leerde kennen. Parker Palmer, een Quaker, een schrijver, en vooral een activist. Zo zette hij het Center for Courage & Renewal op, een ontmoetingsplaats voor diepe ontmoeting. Die diepe ontmoeting is nodig om eerst naar elkaar te luisteren. Vanuit het luisteren ontstaat dan vertrouwen. Deze Cirkels van Vertrouwen werken een leven lang door samen op pad te gaan, een gemeenschap te vormen, actie te ondernemen.
Luisteren - waardoor vertrouwen ontstaat, en dan op weg gaan. Misschien is dat de belangrijkste waarde die we op dit moment nodig hebben. Zoals ook Nienke Meijer, voorzitter van het Nationaal Burgerberaad Klimaat mocht ervaren. Zet 175 mensen uit het hele land en van verschillende richtingen bij elkaar en ga praten over het klimaat. Een onbegonnen zaak. Totdat deze mensen gingen luisteren. ‘Het resultaat? Een sterk advies waarin al hun ideeën samenkomen. Aanbevelingen met impact, die de stemmen van álle Nederlanders in zich dragen. De puzzel is gelegd.’
In Je bent niet de baas … gaat het over hoe gemeenschappelijk organiseren ons, een groep, een gemeenschap, een lokaal initiatief vooruit kan helpen. Nee, je bent niet de baas, maar er moet wel iets gebeuren. Een boek met niet alleen praktische tips, maar vooral hoe een project, een lokaal initiatief te helpen sturen. Want luisteren is natuurlijk wel de basis, maar hoe breng je het tot een werkend geheel?
Daarmee sluit het boek aan bij eerdere boeken die ik las, zoals Tijd voor vertrouwen - van Robin Koster & Ruben Beijl en Wat we gemeen hebben, een filosofie van de meenten van Thijs Lijster. Met in dit boek hoofdstukken zoals ‘Verwacht niet te veel van organisaties (en bazen)’, ‘Overschat markt en staat niet’ en ‘Vorm lokale gemeenschappen’. Met aan het eind ook een ‘geheim katern’, voor als jij toch ineens ergens de baas over bent. ‘Oké, je bent tóch de baas. Daar zijn vast goede redenen voor. De vraag is alleen: hoe ben je de baas zonder dat het systeem kapotgaat aan de illusie dat één persoon alles kan overzien en besturen?’
Lees ‘Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee’ vooral met de groep waarmee je iets gaat ondernemen. Lees eerst het boek samen, leg het dan weg, ga eerst luisteren. Luister lang en geduldig. Leer dan van de lessen van Parker Palmer door niet met commentaar op elkaar te reageren, ‘je zou eens…’ maar te beginnen met een vraag als je iets niet direct begrijpt.
“Before I can tell my life what I want to do with it, I must listen to my life telling me who I am.” - Parker Palmer
Ron van Es
